Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất việt nam

(PLVN) -Ngay từ lúc còn nhỏ, Nguyễn Hiền vẫn là cậu bé nhỏ thông minh, hiếu học lại sở hữu thiên bẩm về chữ nghĩa nên những lúc đỗ Trạng Nguyên, ông mới chỉ 13 tuổi. Chỉ tiếc nuối rằng, ông sớm đoản mệnh, trường hợp không năng lực đó rất có thể giúp đất nước nhiều rộng nữa...

Bạn đang xem: Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất việt nam


*
Trạng Nguyên Nguyễn Hiền và câu đố chữ Điền khét tiếng trong định kỳ sử.

Vị Tân khoa trẻ em tuổi

Nguyễn hiền quê ngơi nghỉ Dương A, huyện Thượng Nguyên, đậy Thiên ngôi trường sau thay đổi là trấn Sơn nam giới Hạ (nay thị xã Nam Trực, tỉnh phái nam Định). Thuở nhỏ, ông học thông viết thạo, được mọi bạn quý mến. Tương truyền, khi lên 10 tuổi, gia đình cho ông tới trường thầy chùa. Thầy chùa bắt đầu viết được 10 trang giấy, hiền đức liền đọc được ngay lập tức như fan đã từng tới trường rồi.

Năm 11 tuổi, tên tuổi Hiền vẫn lừng lẫy ở kinh đô với được ca tụng là thần đồng. Bấy giờ đồng hồ có fan họ Đặng tự thấy tôi đã đọc hết những sách, nghe nổi danh Hiền hy vọng đến demo tài văn bút, liền tìm đến nhà Hiền và lấy đầu đề theo bài bác phú "Phượng hoàng sào a, kì lấn du úc". Khách hàng ra hạn số câu với mỗi câu đều có tiếng chỉ về một loài cụ thú.

Hiền ứng khầu đáp ngay rằng: "Phi long kiên chiểu/Mã bất xuất hà /Ý bỉ Hữu Hùng đưa ra thế/ Ấp vu Duyên Lộc đưa ra a". Nghĩa là: "Rồng không mờ lên chỗ ao, hồ/Ngựa không từ sông phi ra/ Đẹp ráng đời gồm họ Hữu Hùng/Làm nhà ở nơi Duyên Lộc.

Người họ Đặng hết sức thán phục cùng tấm tắc khen “Thiên tài! Thiên tài!”. Năm ấy, hiền hậu thi hương đỗ đầu (Giải nguyên). Vào năm Thiên ứng thiết yếu Bình trang bị 16 (âm định kỳ năm Tân Mùi), vua trần Thái Tông trọng dụng hiền khô tài, đón tiếp kẻ sĩ. Vua mang lại mở khoa thi lớn. Nguyễn Hiền new mười cha tuổi về tởm ứng thí và mau chóng được mang đỗ trạng nguyên. Khóa thi này, ngoài Nguyễn nhân hậu đỗ Trạng Nguyên còn tồn tại 2 người khác đỗ cao và cũng cùng gồm một điểm chung. Đó là họ các còn rất trẻ tuổi.


*
Đền thờ Trạng Nguyên Nguyễn thánh thiện tại nam giới Định

Người đỗ thiết bị hai chính là Lê Văn Hưu, Bảng Nhãn 18 tuổi và Đặng Ma La, Thám Hoa 14 tuổi. Chúng ta ít chạm mặt nhiều tài liệu viết về Thám Hoa Đặng Ma La nhưng tên tuổi của vị lương y lỗi lạc Lê Văn Hưu được tương đối nhiều sử sách ghi lại. Sau này, Lê Văn Hưu có thời hạn ra làm quan nhưng công ty yếu thời hạn ông giành cho nghề thuốc.

Về Trạng nguyên Nguyễn Hiền, tuy còn bé dại tuổi song phong thái tự nhiên, đĩnh đạc, đối ứng trôi chảy. Khôn cùng ngạc nhiên, Vua è cổ Thái Tông mới tò mò và hiếu kỳ hỏi vị Tân khoa: "Trạng nguyên học ở đâu?". Trạng thánh thiện quỳ tâu: "Thần xin tâu bệ hạ, thần chỉ học thần...và thỉnh thoảng bao gồm hỏi sư ông ở chùa làng thêm đôi bố chữ.

Vua thấy Trạng hiền khô nói năng quê kịch mà còn tồn tại vẻ kiêu căng ko được vừa lòng nên truyền phán buộc Trạng trở về học tập lễ nghĩa thêm. Trạng Hiền chính vì như vậy chưa được ban áo mão. Trạng hiền lành về quê, ngày ngày gọi sách tuy nhiên vẫn ham nghịch bời, thường thời gian rỗi rãi vẫn cùng con nít cùng lứa đùa khăng, thả diều.

Đại Việt sử ký toàn thư cũng biên chép lại sự kiện này. "Năm thiết yếu Bình trang bị 16, Vua è Thái Tông ngự ở sân đình, chạm chán các vị tân khoa đỗ cao trong kỳ thi. Thấy hiền đức tuy còn nhỏ dại tuổi, chưa rõ chính sách lễ nghĩa đề xuất chưa ban nón áo, chỉ cho tất cả những người hộ tống về quê nhằm học thêm phép tắc".

Câu chuyện tiếp sứ Tàu

Một lần, sứ đơn vị Nguyên thanh lịch nước ta. Cho rằng Đại Việt không có người tài, lại trầm trồ mình gọi biết hơn tín đồ nên không coi ai ra gì. Y giới thiệu một nhỏ ốc xoắn nhờ xâu qua ruột nó một gai chỉ mảnh. Viên sứ ngênh ngang cho biết: "Được như vậy, ta new chịu vào thành".

Biết rõ viên sứ hy vọng thử tài quân dân Đại Việt, Vua nai lưng Thái Tông bèn truyền cho những quan tìm cách xâu thử dẫu vậy vị nào thì cũng loay hoay và đành lè lưỡi, rung lắc đầu. Thốt nhiên có fan mách Vua hỏi test Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Vua sực ghi nhớ bèn chớp nhoáng cử fan đi hỏi Trạng.

Viên quan tiền được giao bài toán về buôn bản Dương A chạm chán ngay một là con trẻ chăn trâu nghịch đất đầu làng. Thấy trong số đó có một cậu nhỏ bé mặt mũi khôi ngô sẽ bày đến lũ bạn đắp một nhỏ voi bằng đất nhưng tứ chỉ lẫn tai, vòi... Hoàn toàn có thể ngoe nguấy cử đụng được, sứ giả thứ chừng chính là Trạng hiền bèn buông một vế đối thăm dò xem đúng có phải là Trạng Nguyên không. Thực ra, vị quan tiền này nghe lừng danh của Trạng nguyên Nguyễn Hiền vẫn lâu tuy nhiên chưa gặp mặt, ông mượn thời điểm này thông qua thấy tai nghe.

Xem thêm: Không Lực 2 Chở Phó Tổng Thống Mỹ Sang Thăm Việt Nam Có Gì Đặc Biệt?


*
Truyện tranh giai thoại về Trạng nguyên Nguyễn Hiền.

Vị quan liêu ra vế đối: "Tự là chữ, chứa giằng đầu, tử là con, bé ai con ấy?". Cậu nhỏ nhắn nghe được, không ngước mặt lên, cũng thanh nhàn buông một câu: "Vu là chưng, bò ngang lưng, đinh là đứa, đứa nào đứa này".

Về câu đối của viên quan lại nọ, chủ kiến của ông này xuất một vế đối theo lối tách tự chữ Hán. Chữ tự bao gồm hai thành phần trên như mẫu giằng xay, dưới là chữ tử. Để nguyên tự tức là chữ, vứt giằng trên còn sót lại chữ tử nghĩa là nhỏ và gắn luôn luôn với vế nôm tiếp kia thành một thắc mắc nửa chữ nửa nôm. Thắc mắc cũng tất cả sắc thái của tín đồ trên hỏi kẻ dưới.

Thấy đối phương ra vế đối như vậy, Trạng hiền cũng đối lại bằng phương pháp chiết tự phối hợp với 1 phần nôm, chữ vu là chưng bao gồm hai nét ngang và một nét móc, bỏ nét ngang ở dưới thành chữ đinh nghĩa là đứa, đi cùng với với nào đứa này là 1 vế đối ý rất chỉnh và bao gồm phần xược xược. Thừa nhận câu đối lại, viên quan không còn tỏ ra tức giận mà trái lại, rất vui mắt vì thực sự đây chính là Trạng Nguyên Nguyễn Hiền.

Ông ta bèn xuống chiến mã truyền lại ý vua vời Trạng về kinh. Tuy nhiên Trạng hiền khô không chịu, viện lẽ rằng, trước vua mang lại trạng hèn lễ buộc về, tuy thế lần này vua cho vời Trạng lên lại cũng không giữ đúng lễ. Viên quan lừng chừng làm cố nào, buộc phải trần tình ngọn nguồn chuyện sứ giả nước ngoài đưa câu đố mà không ai giải được. Trạng nhân hậu nghe biết chỉ cười, trở lại với đám trẻ con chăn trâu. Canh cho viên quan tiền lên ngựa chiến đi một đoạn, ông bắt đầu xui đám trẻ cùng hát:

Tích tịch tang, tích lịch tang!/ Bắt nhỏ kiến càng buộc chỉ ngang lưng/ mặt thì rước giấy cơ mà bưng/ mặt thì thoa mỡ kiến mừng loài kiến sang/ Tích tịch tang, tích lịch tang!

Viên quan liêu nghe nhẩm trực thuộc lời ấy, biết Trạng đang chỉ biện pháp giải đó, vui vẻ ra về. Ngay sau khi đối đáp được sứ thần Trung Hoa, Vua trằn Thái Tông ra lệnh cho quân lính mong mũ mão Trạng Nguyên về tận quê của Nguyễn nhân từ mời ông ra góp nước.

Về cho triều đình, sứ thần đơn vị Nguyên Đô Sử vẫn còn ở lại đây. Thấy vị Trạng Nguyên Đại Việt còn không nhiều tuổi, tỏ rõ sự coi thường. Hắn ta ra vế đố: Lưỡng Nhật bình đầu Nhật/ Tứ tô điên hòn đảo Sơn; Nhị vương tranh độc nhất vô nhị quốc/ Tứ khẩu tung hoành gian.

Hiền đứng mà vấn đáp ngay rằng: "Đó là chữ điền vậy". Sứ Bắc thán phục, nhân hậu liền được vua trao mang đến chức Công bộ Thượng thư. Với ít lâu sau triều đình phương Bắc lại gởi thông điệp cùng với 2 chữ "Thanh thủy". Vua chưa hiều thông điệp mong nói gì. Hiền phân tích và lý giải ngay rằng: "Tháng 12 xuất quân". Thời bấy giờ đồng hồ Bắc triều mong mỏi cầu viện biên giới, lợi dụng các hào trưởng địa phương để dễ dàng bề đối phó Vua tôi công ty Trần. Nghe vậy, Vua trần Thái Tông bèn cử binh hùng tướng xuất sắc dẹp bè bạn tay sai. Hồi tháng 12, giặc Nguyên lui vì chưng kế hoạch ko thành.

Những năm làm cho quan trong triều, Nguyễn Hiền có rất nhiều kế sách hay để phò vua giúp nước. Năm Ất Hợi, vn lại bị giặc Chiêm Thành xâm lược, đơn vị vua hết sức lo bèn giao cho trạng nguyên Nguyễn Hiền tiến công giặc giữ nước.

Chỉ không nhiều lâu sau, quân giặc thất bại, Trạng hiền hậu thu quân về Vũ Minh đánh mở tiệc khao quân cùng tâu lên vua. đơn vị vua vô cùng vui miệng và phong cho ông Trạng chức "Đệ tốt nhất hiển quý quan". Về nông nghiệp, ông mang lại đắp đê quai phân phát sông Hồng, cách tân và phát triển sản xuất mùa màng chiến hạ lợi. Về quân sự, ông đến mở với võ đường để rèn quân luyện sĩ.

Ngày 14 tháng 8 năm Bính Tý, Trạng nguyên Nguyễn hiền đức lâm bệnh nguy kịch và qua đời, lâu 21 tuổi. Công ty vua thương nhớ tiếc truy phong ông là "Đại vương vãi thành hoàng" cùng tôn làm thần nghỉ ngơi 32 nơi, trong đó có đình Lại Đà làm việc xã Đông Hội - huyện Đông Anh, Hà Nội.

Hiện nay, tại thường thờ Trạng Nguyên Nguyễn hiền khô ở quê hương ông, thôn Dương A (Nam Thắng, phái nam Trực, phái nam Định) còn giữ được không ít bài vị, nhan sắc phong, câu đối, đại tự, đặc trưng bảo tồn được cuốn Ngọc phả nói về việc nghiệp của ông, trong số đó có câu ca ngợi tài năng của Nguyễn nhân hậu như sau:

"Thập nhị tuế khôi khai lưỡng quốc, Vạn niên thiên tuế lập tam tài". Tạm bợ dịch là: "Mười nhị tuổi khai khoa hai nước, ngàn năm ghi mãi chữ tam tài". Yêu mến và cảm phục khả năng của ông, huyện Thượng Hiền thay tên thành huyện Thượng Nguyên nhằm tránh phạm húy tên ông.