Nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm thừa nhận xét về kĩ năng diễn xuất của ráng NSƯT Bùi Cường rằng: "Các vai đó dù lớn, mặc dù nhỏ dại số đông những được anh thể hiện tất cả mức độ nặng trĩu, tất nhiên sống đông đảo mức độ không giống nhau".


Trong sự nghiệp điện ảnh của mình, NSƯT Bùi Cường đã thành công với cả mục đích diễn viên và đạo diễn, để lại dấu ấn vào mặt hàng loạt những bộ phyên được đánh giá chỉ cao. Vai diễn nổi tiếng nhất của ông là vai Chí Phèo vào bộ phyên Làng Vũ Đại Ngày Ấy (1982) của đạo diễn – NSND Phạm Văn Khoa.

Bạn đang xem:


Trích đoạn trong phim "Làng Vũ Đại Ngày Ấy"


Làng Vũ Đại ngày ấy với những bi kịch của làng mạc hội Việt Nam thế kỷ 20

Làng Vũ Đại ngày ấy được xếp vào mặt hàng những tác phẩm ghê điển của điện ảnh Việt Nam thế kỷ đôi mươi. Bộ phyên được chuyển thể từ bố tác phẩm văn học nổi tiếng của nhà văn Nam Cao là Sống mòn, Chí Phèo cùng Lão Hạc. Tuy vậy, bộ phlặng ko hề bị rời rạc, khiên cưỡng mà vẫn gồm sự liên kết, mạch lạc bởi cùng hướng đến một chủ đề thống nhất.


*

Làng Vũ Đại ngày ấy là một vào những phyên ổn khiếp điển của điện ảnh Việt Nam thế kỷ đôi mươi.


Các nhân vật quen thuộc thuộc vào văn học như anh giáo Thứ, Chí Phèo, Thị Nở, Lão Hạc, Bá Kiến, Lý Cường,… lần lượt xuất hiện vào phim. Các nhân vật này đến từ những tác phẩm văn học riêng rẽ nhưng ở vào bộ phyên của đạo diễn Phạm Văn Khoa, họ vẫn gồm sự tương tác lẫn nhau, như những nhân vật vào thuộc một câu chuyện.

Anh giáo Thứ (Hữu Mười) vốn có tác dụng nghề dạy học ở thành phố nhưng thời thế vậy đổi, trường học bị đóng cửa, cuộc sống ngày càng cạnh tranh khăn, anh phải về quê để kiếm kế sinc nnhì. Tưởng được yên thân để sống và viết, ai ngờ về quê ông lại phải chứng kiến những cảnh trái ngang, mẫu tai quái này đẻ ra chiếc tai tai quái khác. Cha bé Bá Kiến thì độc ác, nđam mê hiểm. Chí Phèo (NSƯT Bùi Cường) từ một anh dân cày chất phác, thật thà trở thành kẻ cố thuộc liều thân, tối ngày chỉ biết say xỉn với rạch mặt ăn vạ. Lão Hạc (nhà văn Kyên ổn Lân) thì sống mỏi mòn, cô độc trong căn hộ trực rỡ, chỉ tất cả con chó Vàng có tác dụng người bầu bạn.


*

Anh giáo Thứ trở thành nhân chứng sống của thời buổi nhiễu nhương ấy, từ nông xóm đến thành thị. Anh chỉ biết gửi gắm chổ chính giữa tư vào những trang viết cùng gửi đăng ở tòa báo Quốc Hồn, tờ báo cuối thuộc và duy nhất đứng về phía quần chúng. #, dám tạo nên sự thật, nhưng cuối thuộc vẫn bị thực dân đàn áp. Những người như anh Thứ, muốn kiếm tiền bằng việc viết thì buộc phải trở thành "bồi bút", viết những câu chuyện "diễm tình" để đắm say người đọc.

Cũng như tinc thần của những tác phẩm văn học hiện thực phê phán, bộ phyên ổn Làng Vũ Đại ngày ấy của đạo diễn Phạm Văn Khoa đã phơi bày hiện thực về thôn hội Việt Nam thế kỷ đôi mươi. Từ nông làng mạc đến thành thị, nơi đâu cũng phải chịu sự đàn áp, thống trị của đám thực dân, địa chỉ phong kiến. Những người dân nghèo cam phận "nhỏ sâu chiếc kiến", ngoại trừ việc cầu Trời cho "mẫu bọn đấy chết hết đi" thì họ chẳng biết làm cái gi hơn. Người người, công ty công ty sống lay lắt, đói khổ, ăn cháo cám nắm cơm, bao gồm người cùng quẫn tra cứu đến chiếc chết như lão Hạc.


*

Những kẻ nổi loạn như Chí Phèo thì phải chịu một kết cục bi thảm, hắn giết được Bá Kiến phụ vương thì sẽ lại mọc lên những "Bá Kiến con" còn nsi hiểm, độc ác hơn. Hình ảnh Thị Nở (NSƯT Đức Lưu) đứng mặt cái lò gạch cũ gợi sự liên tưởng đến loại vòng tròn bi kịch cứ lặp đi lặp lại. Trong bối cảnh đó, những người trí thức như anh giáo Thứ ko khỏi đau xót, bất lực.

Chí Phèo – vai diễn xuất sắc của NSƯT Bùi Cường

Những bộ phlặng chuyển thể như Vợ chồng A Phủ (1961), Chị Dậu (1981), Làng Vũ Đại ngày ấy (1982) đã đưa những hình tượng văn học thân quen thuộc lên màn ảnh. Nếu như trước đây các nhân vật ấy chỉ được miêu tả qua trang sách thì bên trên phyên, họ được tái hiện một biện pháp sinc động, từ tạo hình đến tính cách, tâm lý. Cho đến nay, vai diễn Chí Phèo của NSƯT Bùi Cường vào Làng Vũ Đại ngày ấy vẫn là vai diễn nổi tiếng nhất của ông, đến nỗi lúc ông đã qua đời, trong "gia tài" phlặng ảnh đồ sộ của ông, người ta vẫn luôn luôn nhắc đến tên bộ phlặng này.



Trong phyên ổn, NSƯT Bùi Cường đã thể hiện xuất sắc một Chí Phèo bị suy giảm cả về nhân tính lẫn nhân hình, tạo ấn tượng mạnh cho người xem. Chí Phèo được tái hiện bên trên màn ảnh với hình ảnh một gã đàn ông xăm trổ đầy mình, chột một mắt, mặt chằng chịt những vết sẹo, dáng đi thời gian như thế nào cũng khật khưỡng, miệng liên tục chửi thề. Những cảnh Chí Phèo rạch mặt rồi nằm lăn ra đất, giãy đành đạch ăn vạ được NSƯT Bùi Cường diễn tả rất sinch động.

Xem thêm: Thằng Bạn Cảnh Sát Cơ Động Của Tôi Phần 4, Chủ Đề: Thằng Bạn Cảnh Sát Cơ Động Của Tôi

Ông cũng thể hiện rất thành công xuất sắc sự biến đổi tâm lý của nhân vật này. Từ một gã say xỉn, cộc cằn đến một người đàn ông điềm đạm lúc tỉnh rượu, hạnh phúc vào tình cảm, biết chú ý Thị Nở bằng ánh mắt trìu mến, biết cười khách hàng khách, vỗ đùi đen đét ước ao "Giá cứ thế này mãi thì phù hợp nhỉ?" Nhưng hạnh phúc chưa được bao thọ, Chí Phèo lại rơi vào trạng thái u uất, lần này lên đến cực độ, Chí Phèo xách dao đi kiếm tìm kẻ thù để đòi lương thiện.



Chí Phèo say xỉn triền miên để "quên mẹ chiếc sự đời này đi" nhưng hóa ra ở xã Vũ Đại hắn lại là người "tỉnh" nhất. Chỉ có hắn mới dám tạo nên sự thật, chỉ gồm hắn mới gồm bản lĩnh đến gặp Bá Kiến để đòi nợ. Câu nói cuối thuộc của Chí: "Ai cho tao lương thiện!" vẫn còn ám ảnh mãi về sau.

Vai diễn Chí Phèo vào Làng Vũ Đại ngày ấy đã có về mang đến NSƯT Bùi Cường giải Diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phlặng Việt Nam lần thứ 6, năm 1983.


Nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm nhận xét về tài năng diễn xuất của NSƯT Bùi Cường: "Anh tất cả khả năng thiên bẩm là vạch ra những cái lố bịch của người đời chỉ bằng một vài động tác cực kỳ đơn giản. Có cảm giác vào con người anh luôn luôn tiềm ẩn một sức diễn chưa hề vơi cạn. Bảng danh sách những vai diễn trong phyên ổn của anh cứ kéo dãn ra mãi. Các vai đó cho dù lớn, cho dù nhỏ hầu hết đều được anh thể hiện gồm sức nặng, tất nhiên ở những mức độ khác nhau. Nhìn lại những nhân vật vì chưng anh thể hiện ít thấy Bùi Cường trùng lặp. Được như vậy thiết yếu bởi hai tiếng "màn bạc" đối với anh đồng nghĩa với sáng sủa tạo".


Năm 1990, ông bắt đầu thử sức với phương châm đạo diễn phyên ổn truyện đoạn Clip cùng phyên ổn truyền hình với những bộ phyên tiêu biểu như Người Hùng Râu Quặp (1990), Kẻ Cưới Cô Dâu (1991), Con Bạc Cháu Vàng (1993), Trở Lại Bến Xưa (1995), Vào Đời (1996), Giấc Mộng KhÔng Trần Ngọc Thành (1996), Thiên Đường Ở Trên Cao (1997), Thư Gửi Thời Gian (1999)…

Về phlặng điện ảnh, bộ phim Người đàn bà không con mà ông giữ sứ mệnh đạo diễn cùng đồng tác giả kịch bản đã nhận giải Đạo diễn mang lại phyên truyện điện ảnh đầu tay của Hội Điện ảnh Việt Nam, 1996.

Sau đó ông chuyển sang trọng làm cho phyên ổn truyền hình cho VTV ở siêng mục Văn nghệ Chủ nhật. Ông từng giành Huy chương xoàn Liên hoan truyền hình toàn quốc 2004 với phlặng Vị tướng tình báo và nhị bà vợ.